Warning: Declaration of tie_mega_menu_walker::start_el(&$output, $item, $depth, $args, $id = 0) should be compatible with Walker_Nav_Menu::start_el(&$output, $item, $depth = 0, $args = Array, $id = 0) in /home3/afgsaane/public_html/wp-content/themes/jarida/functions/theme-functions.php on line 1904
سمنک و جشن نوروز افغانستان! - انجمن علمی دانشجویان افغانستان

بیاندیش …

تمام افکار خود را روی کاری که دارید انجام می دهید متمرکز کنید. پرتوهای خورشید تا متمرکز نشوند نمی سوزانند.

— گراهام بل
خانه / علم، تکنولوژی، فرهنگ، هنر / سمنک و جشن نوروز افغانستان!

سمنک و جشن نوروز افغانستان!

سرود سمنک/سمنو پزی همراه با صدای دایره/دف و کف زدن بانوان شنیده می‌شود. ده‌ها بانو دور هم جمع شده و یکجا دیگ سمنک را بار کرده اند. به نوبت دیگ سمنک را هم می‌زنند و زیر لب حاجت‌‌های خود را از خدا می‌خواهند.

سمنک پزی، سنتی است دیرینه در بین زنان افغان. فرصتی طلایی برای آنان تا ساعاتی مشغله‌های زندگی را کنار گذاشته و یکجا با هم به خوشی و سرور بگذرانند.

سمنک پزی بخشی از سنت مردم افغانستان برای آمادگی‌های نوروز است. این سنت با باورهای دینی مردم یکجا شده و اکثریت آن را نذر اولین روز سال می پندارند.

سرود سمنک را می توانید همینک گوش دهید.

[hmp_player]
مادر شوهر ساجده، ۴۳ سال پیش زمانی که فرزند دومش را باردار بود، نذر کرده بود که اگر فرزندش پسر باشد، هر ساله سمنک خواهد پخت.

شانزده سال است که مسئولیت ادای این نذر را ساجده عروس این خانواده به عهده گرفته است. او ۴۲ سال دارد و می‌گوید که هر سال این رسم و نذر را با خوشی و شوق زیاد برپا می کند.

آمادگی‌ها برای سمنک

گندم‌ها نخست در آب گذاشته می‌شوند تا نیش بکشند بعدا در پتنوس/ سینی‌ها گذاشته شده و در جایی سرد نگهداری می‌شوند. پارچه‌ای نخی روی آنها انداخته می‌شود و هر روز نمناک می‌شوند، این کار ده تا دوازده روز طول می‌کشد.

ساجده می‌گوید گندم‌ها در این مدت در محلی پاک نگهداری می‌شوند. کسانی که به محل نگهداری این گندم ها رفت و آمد می‌کنند، باید وضو داشته باشند.

او گفت: “سمنک بسیار نازک است، اگر آدمی ناپاک به آن دست بزند گندم‌ها خراب می‌شوند،کَپَک می‌زنند و ترش می‌شوند.”

ساجده می‌گوید که سمنک شیرینی اش را از ریشه و رنگش را از سبزه‌ها می‌گیرد. در سمنک پختن از شکر و روغن استفاده نمی‌شود.

فال سمنک

زمانی که سبزه و ریشه گندم‌ها به اندازه کافی رشد کرد، زنان یک جای جمع می‌شوند. سفره ای انداخته می‌شود و گندم‌های سبز شده همراه با شیرینی و چای سر سفره گذاشته می‌شود.

ساجده می‌گوید: “هر کسی که نیت و مرادی دارد، یک دسته کوچک از سبزه ها را می‌گیرد و نوکش را قیچی می‌زند. سبزه‌های قیچی شده را می‌شماریم، اگر تاق/فرد بود خداوند مرادش را می‌دهد، اگر جفت/زوج بود خداوند مرادش را نمی‌دهد.”

او گفت که اگر شمار سبزه‌های قیچی شده کسی زوج بود، به خوشی قبول شدن حاجتش، سبزه‌ها را بر سر او می‌ریزند.

جشن سمنک پزی

صاحب نذر سمنک، همسایه‌ها، دوستان و آشنایان را به “محفل سمنک پزان” دعوت می‌کند. همه با هم یکجا شده و دیگ سمنک را بار می‌کنند.

زنان باهم، سبزه و ریشه گندم را قطعه قطعه و بعد ماشین می‌کنند. سپس در ظرفی دیگری آنرا خوب هم می زنند و آب آن را جدا می‌کنند.

عصاره به دست آمده از سبزه و ریشه گندم همراه با آرد در دیگ بزرگ مسی یکجا پخته می‌شود. می‌گویند که دیگ آلومنیومی رنگ سمنک را خراب خواهد کرد.

چون سمنک بسیار زود ته می‌گیرد، باید تا صبح که آماده می‌شود هم زده شود. زنان و دختران یکی یکی به نوبت کفگیر را گرفته و دیگ را هم می‌زنند. هر وقت که سمنک کمی سخت شد به آن آب جوش اضافه می‌کنند. سمنک هفت بار آب می‌خورد تا خوب پخته شود.

آواز خوانی و سرود

تا صبح که سمنک آماده می‌شود همه با هم به خوشی و سرور می‌پردازند. کسی دایره/دف می‌زند و دیگران با کف زدن اورا همراهی می کنند.

سمنک پزی سرودی مشهوری دارد که مطلع آن است: “سمنک در جوش، ما کفچه زنیم/ همه در خوابند ما دفچه زنیم”

نذر و حاجت

شماری به این باورند که سمنک پزی نوعی نذر است. مهمانانی که این باور را قبول دارند به نوبت بر سر دیگ سمنک رفته و هنگام هم زدن یا اضافه کردن چهارمغز/گردو به آن، زیر لب دعا خوانده و حاجت خود را از خدا می طلبند.

کسی که حاجتش تا سال بعد برآورده شد، پس از آن هر ساله سمنک خواهد پخت.

صبح، همه زنان بار دیگر دور دیگ جمع می‌شوند، کسی که از همه بزرگسال تر باشد، سر دیگ را باز می‌کند و برای خوشی و خوشبختی همه دعا می‌کند.

زنان باور دارند زمانی که سر دیگ را باز می‌کنند اگر نام‌های مبارکی روی سمنک دیده شود، حاجت‌شان بر آورده می‌شود.

ساجده می‌گوید: “حالا سمنک آماده است. سمنک در ظرف‌هایی ریخته شده و به همه توزیع می‌شود.”

رسم است که باید ظرف سمنک خالی پس فرستاده نشود. هر کسی چیزی که در توان داشته باشد حتی اگر برگ درختی باشد در ظرف گذاشته و ظرف را به صاحب نذر برمی گرداند.

منبع: bbc

درباره امیر حمزه

زندگی صحنه یکتای هنرمندی ماست، هر کسی نغمه خود خواند و از صحنه رود، صحنه پیوسته بجاست، خرم آن نغمه که مردم بسپارند به یاد... دانشجوی مهندسی نرم افزار، به جز کامپیوتر علاقمند به ادبیات هستم. در حال حاضر روی زبان های برنامه نویسی تحت وب کار می کنم.

۷ دیدگاه

  1. به نظرم تاجایی مطالب بالا هیچ ارتباطی به مراسم پخت سمنک نداره و تاجایی اینطور برداشت میشه که نویسنده بیشتر آنچه را که دوست دارد در مراسم سمنک انجام دهد به اکثریت افراد نسبت داده است.(دوستان سعی کنند کیفیت و اصالت برخی مقالات رابررسی کنند وسپس اون رو در صفحه قرار بدهند.)باتشکر

    • با تشکر از اعلام نظرتان، این مقاله با توجه به اینکه از زبان یک خانواده نوشته شده است ظاهرا کمی نامفهوم بوده برای شما، در حالیکه طبق اطلاعات قبلی تمام جزئیات مراسم جشن سمنک از چگونگی آماده شدن، پختن و … کاملا درست و صحیح می باشد و ایده شخصی نویسنده نیست، اگر لطف کنید و کمی در این باره در پایگاه های اینترنتی جستجو کنید به صحت مطلب پی خواهید برد. با تشکر

    • ابتدا از نویسنده که مطالب مفید و کاملی که در باره ی این رسم دیرین ارائه داده اند کمال تشکر را دارم از آنجایی که سمنک پزی همراه با رسم و رسوم مشترک است در بین مردم ما اما هستند عده ی قلیلی که با رسم و شیوه های متفاوتی آن را انجام می دهند و یا ناآشنا هستند بنابراین طبیعی است زبان به انتقاد بگشایند و از دید اینجانب که خود را یکی از اعضای کوچک جامعه ی علمی افغانستان می دانم این قسمت مطالب را بسیار شایسته و در خور مطالعه می دانم اصالت و کیفیت آن را تایید می کنم

  2. مقاله بسیار جالب و مفید بود و مراسمات وطن را برایمان یادآوری کرد مخصوصا سرود زیبای سمنک. تشکر

  3. بله دوست من همانطور که خودتان میفرمایید این مطالب اززبان “یکی” از خانواده های افغانی بیان شده پس میتوان رسومات این خانواده رو به اکثریت تعمیم نداد.بنظر میرسه که درکل اهداف متعالی تری مانندهمکاری همدلی وشکرگزاری به جز آوازخوانی وفال گیری در پس این رسم ملی ما افغانیهاوجودداشته باشه.باتشکر

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

theme
رفتن به بالا

Warning: Parameter 1 to W3_Plugin_TotalCache::ob_callback() expected to be a reference, value given in /home3/afgsaane/public_html/wp-includes/functions.php on line 3510